De huizenbezitters werden destijds door banken, waaronder SNS Reaal en de toenmalige Postbank, gelokt met een lage rente. De gedragscode voor hypothecaire financieringen bood hier ruimte voor. De rentevaste periode moest dan wel minimaal 6 jaar zijn. Maar nu deze termijn afloopt, moeten de huiseigenaren diep in de buidel tasten om het nieuwe tarief op te hoesten. De rente ligt ruim 2% hoger dan toen.

„Mensen konden tot 9 keer hun inkomen lenen”, stelt tussenpersoon Pieter Lijesen van de Nationale Hypotheek Pas (NHP). „Ze zaten al aan hun top, maar daar komt nu een flinke rentestijging bij. De marktrente ligt vanwege de financiële crisis op 5,5%. Tel daar 1% rente bij, banken rekenen meer voor bestaande dan voor nieuwe klanten, en je zit op 6,5%. Ik voorzie betalingsproblemen.”

Matthijs Mons van bankenadviesbureau IG&H Consulting denkt dat de schade meevalt. „Natuurlijk doet het pijn als je €200 euro meer kwijt bent per maand. Maar het ging om een periode van zes jaar. Veel huizenbezitters zijn meer gaan verdienen en kunnen best wat extra last dragen.”

De Vereniging Eigen Huis (VEH) voegt daaraan toe dat de rentes, zeker historisch gezien, niet sterk zijn gestegen.

Maar Lijesen van NHP is somber. „Volgens mij gaat het meer om een verdubbeling van de maandlasten. De lonen zijn sinds 2004 maar beperkt gestegen. Nederlanders hebben ook ingeteerd op hun spaarsaldo. Juist om hun hypotheek te kunnen betalen.”

Volgens SNS Bank zijn er nauwelijks betalingsachterstanden bij klanten. Een zegsman van ING, waar Postbank nu onder valt, laat weten dat bestaande klanten geen hoger tarief krijgen voorgeschoteld dan nieuwe huizenbezitters.

Klanten die ontevreden zijn over het nieuwe renteaanbod van hun bank kunnen zich melden bij de Stichting Hypotheekkracht, schreef deze krant gisteren. Zij proberen banken te dwingen tot lagere rentes door gedupeerden te verenigen. Maar volgens de VEH zal overstappen als groep moeilijk blijken. „Hier zijn kosten aan verbonden, zoals een boete en een nieuwe taxatie. Maatwerk is gewenst.”

„Bovendien kunnen huizenbezitters ook individueel hun bank dwingen tot een lagere rente. Bijvoorbeeld door erop te wijzen dat de verhouding tussen woz-waarde en de hypotheekschuld kleiner is geworden. Dat rechtvaardigt een lagere risico-opslag.” De Nederlandse Vereniging van Banken wijst op de €59 aan inschrijfgeld die klanten moeten betalen, zonder dat ze weten of het initiatief succesvol is.